STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1. Standardy Ochrony Małoletnich, zwane dalej „Standardami”, określają obowiązujące w Ośrodku Sportu i Rekreacji Gminy Grodzisk Mazowiecki zwanym dalej OSIR, na terenach i w budynkach będących w zarządzie OSiR, zasady mające na celu:
1) rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka skrzywdzenia małoletnich;
2) bezpieczne relacje między małoletnimi a pracownikami i współpracownikami OSiR sprawującymi opiekę nad małoletnimi;
3) ustalenie procedur reakcji w przypadku skrzywdzenia małoletniego oraz ich dokumentowanie;
4) ochronę danych osobowych i innych informacji o małoletnim oraz jego wizerunku;
5) zakres sprawdzania osób dopuszczonych do pracy związanej z kontaktem z małoletnimi;
6) przegląd i monitoring stosowania Standardów;
7) sposób i miejsce przechowywania dokumentów dotyczących ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
§ 2. Ilekroć w Standardach jest mowa o:
1) personelu – należy przez to rozumiećpracowników OSiR oraz współpracowników, niezależnie od podstawy zatrudnienia (w tym osoby świadczące usługi w oparciu o umowy cywilnoprawne), sprawujących bezpośrednią opiekę nad małoletnimi lub mających bezpośredni kontakt z małoletnim;
2) małoletnim – należy przez to rozumieć każdą osobę od urodzenia do ukończenia 18 roku życia;
3) opiekunie – należy przez to rozumieć przedstawiciela ustawowego małoletniego (rodzica/opiekuna prawnego), osobę uprawnioną do jego reprezentowania, lub inną osobę uprawnioną do reprezentacji na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu;
4) danych osobowych małoletniego – należy przez to rozumieć wszelkie informacje umożliwiające jego identyfikację;
5) czynie zabronionym – należy przez to rozumieć zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej;.
6) krzywdzeniu małoletniego – należy przez to rozumiećpopełnienie czynu zabronionego na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym, zagrożenie jego dobra lub zaniedbywanie go przez jego opiekunów;
7) przemocy fizycznej – należy przez to rozumieć wszelkie celowe, intencjonalne działania wobec małoletniego powodujące urazy na jego ciele, w szczególności bicie, szarpanie, popychanie;
8) zaniedbywaniu – należy przez to rozumieć niezaspokajanie podstawowych potrzeb małoletniego zarówno fizycznych, takich jak właściwe odżywianie, ubieranie, ochrona zdrowia, edukacja, jak i psychicznych, takich jak poczucie bezpieczeństwa, doświadczania miłości i troski;
9) wykorzystaniu seksualnym – należy przez to rozumieć każde zachowanie osoby starszej i silniejszej, które prowadzi w szczególności do jej seksualnego podniecenia i zaspokojenia kosztem małoletniego, w szczególności ekshibicjonizm, uwodzenie, świadome czynienie małoletniego świadkiem aktów płciowych, zachęcanie do rozbierania się i do oglądania pornografii, dotykanie miejsc intymnych lub zachęcanie do dotykania sprawcy, różne formy stosunku seksualnego;
10) zdarzeniu – należy przez to rozumieć każdą sytuację z udziałem małoletniego, stanowiącą podstawę do podejrzenia popełnienia na szkodę małoletniego czynu zabronionego albo innej formy skrzywdzenia niebędącej czynem zabronionym;
11) zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa – należy przez to rozumieć złożenie zawiadomienia do właściwej miejscowo jednostki policji lub prokuratury;
12) Koordynatorze Standardów – należy przez to rozumieć Inspektora/Koordynatora Działu Administracji i Organizacji – Pani Anna Perzyna.
13) pracowniku - należy przez to rozumieć pracowników OSiR oraz współpracowników, niezależnie od podstawy zatrudnienia (w tym osoby świadczące usługi w oparciu o umowy cywilnoprawne), nie sprawujących bezpośredniej opieki nad małoletnimi.
Rozdział 2
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka skrzywdzenia małoletnich
§ 3.1. Personel zobowiązany jest do troski o bezpieczeństwo małoletnich zgodnie ze swoimi kompetencjami oraz obowiązującym prawem.
2. Personel podczas wykonywania zadań służbowych informuje małoletnich w bezpiecznych warunkach i przyjaznej atmosferze, o ich prawach oraz możliwościach uzyskania pomocy w przypadku różnorodnych problemów, również w przypadku doznawania krzywdy.
3. Każdy pracownik OSiR, który zauważył lub podejrzewa, że małoletni jest krzywdzony, zobowiązany jest zareagować, a w sytuacji koniecznej udzielić pomocy.
Rozdział 3
Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy personelem a małoletnimi
§ 4.1. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletniego: skracaniea dystansu, nieuzasadnionego dotyku, przemocy fizycznej, erotyzacja relacji czy podejmowanie czynności seksualnych.
2. Udzielanie małoletniemu pomocy w zakresie czynności higienicznych czy pielęgnacyjnych odbywa się z zadbaniem o potrzeby intymności małoletniego.
§ 5.1. Podczas rozmowy z małoletnim nie wolno stosować komunikatów złośliwych, wulgarnych, czy agresywnych.
2. Komunikacja z małoletnim nie może wzbudzać w nim poczucia winy, zagrożenia, obniżać poczucia własnej wartości i upokarzać.
3. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletniego psychicznych i fizycznych zachowań agresywnych.
Rozdział 4
Procedury interwencji w przypadku skrzywdzenia małoletniego oraz ich dokumentowanie
§ 6.1.Zagrożenie bezpieczeństwa małoletnich może przybierać różne formy, z wykorzystaniem różnych sposobów kontaktu i komunikowania.
2. Na potrzeby Standardów przyjęto następującą kwalifikację zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego:
1) popełniono czyn zabroniony na szkodę małoletniego (np. wykorzystanie seksualne, znęcanie się nad małoletnim);
2) doszło do innej formy skrzywdzenia, niebędącej czynem zabronionym, takiej jak np. krzyk, poniżanie, straszenie.
3. Na potrzeby Standardów wyróżniono procedury reakcji w przypadku podejrzenia działania na szkodę małoletniego przez:
1) personel;
2) opiekunów lub osoby trzecie, w tym pracowników OSiR.
§ 7.1. Z przebiegu każdego zdarzenia z udziałem małoletniego, po otrzymaniu zgłoszenia zgodnie z §8 ust. 1, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego sporządza kartę interwencji.
2. Po otrzymaniu zgłoszenia o zdarzeniu, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego występuje o zabezpieczenia monitoringu wizyjnego ze zdarzenia.
§ 8.1.W przypadku, gdy pracownik OSiR lub personel poweźmie podejrzenie, że małoletni jest krzywdzony, ma on obowiązek niezwłocznego sporządzenia zgłoszenia z użyciem formularza karty interwencji, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do Standardów i przekazania go Koordynatorowi Standardów lub osobie pisemnie upoważnionej przez niego.
§ 9.1. W przypadku podejrzenia, że życie małoletniego jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby.
2. Poinformowania służb dokonuje osoba, która pierwsza powzięła informację o zagrożeniu. Osoba ta następnie niezwłocznie wypełnia kartę interwencji i przekazuje ją Koordynatorowi Standardów lub osobie pisemnie upoważnionej przez niego .
§ 10.1.W przypadku gdy Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego uzyska informację o podejrzeniu skrzywdzenia małoletniego przez personel, niezwłocznie sporządza kartę interwencji.
2. Personel podejrzewany o krzywdzące zachowanie względem małoletniego zostaje natychmiast odsunięty od wszelkich form kontaktu z małoletnimi (nie tylko z małoletnim pokrzywdzonym) do czasu wyjaśnienia sprawy.
3. Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego niezwłocznie powiadamia opiekuna małoletniego, któremu przekazuje informacje o zdarzeniu.
4. Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego przeprowadza postępowanie wyjaśniające z udziałem osób mających lub mogących mieć wiedzę o zdarzeniu.
5. W przypadku istnienia podejrzenia, że wobec małoletniego popełniono czyn zabroniony, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego przekazuje do Dyrektora OSiR informacje o zdarzeniu celem sporządzenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem.
6. W przypadku istnienia podejrzenia, że wobec małoletniego dopuszczono się innej formy skrzywdzenia niż popełnienie czynu zabronionego, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego bada wszystkie okoliczności sprawy.
7. W przypadku potwierdzenia, że pracownik OSiR dopuścił się wobec małoletniego innej formy skrzywdzenia niż popełnienie czynu zabronionego, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego kieruje do Dyrektora OSiR informację, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem, z wnioskiem o podjęcie stosownych działań.
8. W przypadku potwierdzenia, że personel niebędący pracownikiem OSiR dopuścił się wobec małoletniego innej formy krzywdzenia niż czyn zabroniony, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego kieruje do Dyrektora OSiR, informację o zdarzeniu, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem, z wnioskiem o podjęcie stosownych działań, w szczególności rozważenia rozwiązania z tą osobą umowy cywilnoprawnej.
§ 11.1.W przypadku gdy Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego otrzyma zgłoszenie, o którym mowa w §8 ust. 1, zawierające informację o podejrzeniu skrzywdzenia małoletniego przez opiekunów lub osoby trzecie, w tym pracowników OSiR, niezwłocznie sporządza kartę interwencji.
2. W przypadku, gdy dane osób, o których mowa w ust. 1, podejrzewanych o skrzywdzenie małoletniego są znane Koordynatorowi Standardów lub osobie pisemnie upoważnionej przez niego, przeprowadza on postępowanie wyjaśniające z udziałem osób mających lub mogących mieć wiedzę o zdarzeniu.
3. W przypadku, gdy dane osób, o których mowa w ust. 1, nie są znane Koordynatorowi Standardów lub osobie pisemnie upoważnionej przez niego, zwraca się on do Dyrektora OSiR celem podjęcia stosownych kroków prawnych, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem.
4. W przypadku gdy zachodzi podejrzenie, że wobec małoletniego popełniono czyn zabroniony, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego przekazuje do Dyrektora OSiR informacje o zdarzeniu celem sporządzenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem.
5. W przypadku, gdy zachodzi podejrzenie, że wobec małoletniego popełniona została inna forma skrzywdzenia niż czyn zabroniony, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego bada wszystkie okoliczności sprawy.
6. W przypadku potwierdzenia, że pracownik OSiR dopuścił się wobec małoletniego innej formy skrzywdzenia niż popełnienie czynu zabronionego, Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego kieruje do Dyrektora OSiR informację, dołączając wszystkie dokumenty związane ze zdarzeniem, z wnioskiem o podjęcie stosownych działań.
7. Niezależnie od powyższego, w przypadkach, w których Koordynator Standardów lub osoba pisemnie upoważniona przez niego nie jest w stanie ustalić okoliczności lub danych osób biorących udział w zdarzeniu może on przekazać sprawę do Dyrektora OSIR celem powiadomienia organów ścigania.
Rozdział 5
Zasady ochrony danych osobowych, informacji o małoletnim i jego wizerunku
§ 12.1. Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.).
2. OSIR posiada określoną Politykę Ochrony Danych Osobowych, która reguluje sposób zabezpieczania oraz warunki udostępniania i przetwarzania danych osobowych, w tym danych osobowych osób małoletnich.
3. Personel ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarza i zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych.
4. Personel przetwarzajacy dane osobowe zobowiązany jest do zabezpieczenia materiałów zawierających dane osobowe w sposób uniemożliwiający nieuprawnione ujawnienie danych, nieautoryzowany dostęp, niedozwolone: powielenie, modyfikację, zniszczenie, utratę, nieprawidłowe wykorzystanie lub kradzież.
§ 13.1. Dane osobowe małoletniego są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
2. Dostęp do danych osobowych mają tylko osoby do tego upoważnione.
§ 14. Pracownicy OSiR, jak i personel nie mają prawa udostępniać osobom nieuprawnionym informacji o małoletnim, o jego rodzinie, czy sytuacji życiowej. Personel jest zobowiązany do ochrony wizerunku małoletniego.
Rozdział 6
Procedury sprawdzania osób dopuszczonych do pracy związanej z kontaktem z małoletnimi
§ 15.1.Przed nawiązaniem stosunku pracy lub współpracy (niezależnie od podstawy zatrudnienia) z personelem, podjęte zostaną następujące działania:
1) osoba ubiegająca się o zatrudnienie (niezależnie od podstawy zatrudnienia) lub dopuszczana do kontaktów z małoletnimi musi przedłożyć zaświadczenia, że jej dane nie są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze;
2) osoba ubiegająca się o zatrudnienie na podstawie umowy o pracę z OSiR lub pracownik OSiR dopuszczany do kontaktów z małoletnimi musi przedłożyć zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939);
3) osoba, z którą ma być nawiązana współpraca w formie innej niż umowa o pracę, przed podpisaniem umowy, a w przypadku, gdyby umowa taka obowiązywała w dacie wejścia w życie Standardów – w terminie do 15 września 2024 r., przedkłada OSiR informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego;
4) osoba, o której mowa w pkt 1-3, posiadająca obywatelstwo innego państwa niż Rzeczpospolita Polska, ponadto przedkłada OSiR informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi;
5) osoba, o której mowa w pkt 1-3, składa OSiR oświadczenie o państwie lub państwach, w których zamieszkiwała w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, którego wzór stanowi załącznik nr 3 do Standardów, oraz jednocześnie przedkłada informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi;
6) Jeżeli prawo państwa, o którym mowa w pkt 4 lub 5, nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi, osoba, o której mowa w pkt 1-3 przedkłada OSiR informację z rejestru karnego tego państwa;
7) w przypadku gdy prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja, o której mowa w pkt 4-6, nie przewiduje jej sporządzenia lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego, osoba, o której mowa w pkt 1-3, składa OSiR oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie była prawomocnie skazana w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec niej innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściła się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi (wzór oświadczenia, o którym mowa powyżej stanowi załącznik nr 4 do Standardów);
8) w aktach osobowych pracownika lub dokumentach dotyczących współpracownika przechowuje się wydruk pierwszego oraz kolejnych sprawdzeń osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym;
9) zakres danych osobowych potrzebnych do sprawdzenia osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym znajduje się w załączniku nr 2 do Standardów;
10) każdy pracownik lub współpracownik przed dopuszczeniem do kontaktów z małoletnimi podaje dane osobowe, które następnie służą do wykonania obowiązku określonego w art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i sprawdzenia pracownika lub współpracownika w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
2. W przypadku powzięcia informacji o wszczęciu wobec pracownika lub współpracownika postępowania karnego o przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub przestępstwo z użyciem przemocy popełnione przeciwko małoletnim, należy niezwłocznie odsunąć go od wszelkich form kontaktu z małoletnimi i przenieść na stanowisko pracy, na którym kontakt ten nie występuje lub rozważyć zakończenie współpracy z tą osobą.
3. Czynności, o których mowa w ust. 1, w stosunku personelu, z którym OSiR zawarł umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną przed wejściem w życie Standardów, wykonuje się w terminie do 15 września 2024 r.
4. Kolejne dokonywanie czynności, o których mowa w ust. 1, dokonuje się co 12 miesięcy dla personelu, dla pozostałych 36 miesięcy.
5. Każda osoba, z którą zawierana jest umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna, której przedmiotem jest sprawowanie bezpośredniej opieki nad małoletnimi, a w przypadku obowiązywania takiej umowy w dniu wejścia w życie Standardów - przed przystąpieniem do sprawowania bezpośredniej opieki nad małoletnimi po dacie wejścia w życie Standardów, zostaje zapoznana z treścią Standardów i potwierdza to podpisaniem oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik nr 5 do standardów.
6. W przypadku odmowy przedłożenia przez pracownika stosownych zaświadczeń lub wskazane na nich przestępstwa wobec nieletnich skutkują odmową zawarcia umowy lub rozwiązania istniejącej.
Rozdział 7
Przegląd i monitoring stosowania Standardów
§ 16.1. OSiR co najmniej raz na 2 lata przeprowadza przegląd standardów monitoruje ich funkcjonowanie, dokonuje ich ewaluacji i w razie konieczności aktualizuje zapisy Standardów.
2. Analizę funkcjonowania Standardów oraz ewentualne propozycje ich aktualizacji przygotowuje Koordynator Standardów i przedstawia ją Dyrektorowi OSiR do akceptacji.
Rozdział 8
Przechowywanie dokumentów dotyczących ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
§ 17.1.Miejsce przechowywania dokumentów dotyczących ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego ustala Koordynator Standardów.
2. Dokumenty o których mowa w ust. 1 przechowuje się w sposób właściwy dla dokumentów zawierających dane osobowe określony w Polityce Ochrony Danych Osobowych obowiązującej w OSiR.